السيد الخوئي (مترجم: نجمى / هريسى)
441
البيان في تفسير القرآن (بيان در علوم و مسايل كلى قرآن) (وزارت ارشاد) (فارسى)
عدم نسخ و دلايل آن به عقيدهء ما اين آيه شريفه نسخ نشده است و عقيده به وقوع نسخ در اين آيه پندارى است باطل و بىاساس زيرا : 1 - روايات فراوانى به طريق شيعه و اهل سنت آمده است كه از آنها استفاده مىشود : شهادت اهل كتاب بر وصيت مسلمانان در صورتى قبول است كه شهادت مسلمان امكانپذير نباشد ، چنان كه كلينى از هشام بن حكم نقل مىكند كه امام صادق ( ع ) در تفسير « او آخران من غيركم » فرمود : اگر شخصى در غربت باشد و در آنجا مسلمانى پيدا نشود ، دربارهء وصيت وى شهادت غير مسلمان نيز جايز و نافذ است . « 1 » ( 1 ) - شعبى نيز نقل نموده است كه در « دقوقا » يكى از مسلمانان را مرگ فرا رسيد و چون كسى از مسلمانان را پيدا نكرد تا وصيت كند ، دو نفر از اهل كتاب را به وصيت خود شاهد گرفت ، اين دو نفر وارد كوفه گرديدند و به نزد « ابو موسى اشعرى » آمدند و جريان را به او ابلاغ كردند ، پول و امانتهاى او را به ابو موسى تحويل دادند و ابو موسى گفت : پس از رسول خدا ( ص ) چنين پيشامدى رخ نداده است و بعد از نماز عصر به آن دو نفر قسم ياد داد كه آيا به مال موسى خيانت نكردهاند و در وصيت او دروغ نگفته و در گفتههايش تغييرى ندادهاند ، ثروت و وصيت وى همان بوده است كه آنان اظهار مىنمايند و آنان هم بدين گونه سوگند ياد كردند ، آنگاه ابو موسى شهادتشان را دربارهء وصيت يك فرد مسلمان قبول كرد پذيرفت . « 2 » 2 - رواياتى كه در فصل گذشته در موضوع نزول سورهء مائده آورديم ، دليل محكمى است بر عدم نسخ اين آيه زيرا از آن روايتها استفاده مىشود كه سوره مائده آخرين سورهاى است كه فرودآمده است و هيچيك از آيات آن نسخ نگرديده و هر حكمى كه در اين سوره آمده است ، ثابت و پابرجاست و يكى از آيات آن سوره همان آيه مورد بحث ماست . 3 - دليل سوم بر عدم نسخ آيهء مزبور اين است كه نسخ احتياج به دليل و اثبات دارد و هيچيك از اين دلايلى كه طرفداران نسخ اقامه نمودهاند ، نمىتواند آن را ثابت كند .
--> ( 1 ) وافى ، 13 / 8 ، باب الاشهاد على الوصية . ( 2 ) اين حديث را ابو داود نقل نموده و دار قطبى نيز حديث ديگرى در همين مضمون آورده است . المنتقى ، 2 / 942 .